İstatistik

p-değeri ne söyler, ne söylemez?

p-değeri, belirli bir istatistiksel model altında gözlenen sonuç kadar veya daha uç bir sonuçla karşılaşmanın ölçüsüdür; hipotezin doğru olma olasılığı değildir.

Web sürümü · 14 Ekim 2026

Hükmü tek sayıya yüklemeyin

ASA'nın açıklamasına göre p-değeri etki büyüklüğünü ya da bilimsel önemi ölçmez. Bir eşik geçmek, araştırma tasarımı, ölçüm ve raporlama sorunlarını ortadan kaldırmaz. Büyük bir örneklemde küçük bir fark istatistiksel olarak belirgin olabilir; küçük bir örneklemde anlamlı sonuç bulunmaması da farkın yokluğunu kanıtlamaz.

Sonuç cümlesini genişletin

“p < 0,05” yerine önce karşılaştırmayı ve etkiyi anlatın: hangi gruplar, hangi ölçüm, hangi birim? Sonra belirsizliği ve analiz yaklaşımını ekleyin. Yalnızca olumlu sonuçları seçip raporlamak, okurun gerçek araştırma sürecini görmesini engeller.

Bir kontrol kartı

  1. Hipotez ve analiz önceden tanımlanmış mı?
  2. Kaç farklı karşılaştırma yapılmış?
  3. Etki büyüklüğü ve belirsizlik verilmiş mi?
  4. Dışarıda bırakılan veri ve analiz kararları açıklanmış mı?
  5. Sonuç başka bir tasarım veya veriyle sınanabilir mi?

Bu kart bir kalite puanı üretmez. Eksik bilgiyi görünür kılar; makalenin yöntem ve eklerini yeniden okumanız için bir başlangıçtır.

Kaynaklar ve köken

Kaynak kontrolü / web sürümü: 14 Ekim 2026. Arşiv belgesinin özgün tarihi ayrı tutulur.