Düşünme

Bir araştırma nasıl okunur?

Özetten önce soruyu, sonuçtan önce yöntemi okuyun. Bir araştırmayı değerlendirmek için tasarım, örneklem, ölçüm, etki ve belirsizlik birlikte görülmelidir.

Web sürümü · 14 Ekim 2026

Başlıkla sonuç arasına yöntemi koyun

İlk geçişte yalnızca beş not çıkarın: araştırma sorusu, katılımcıların seçimi, karşılaştırılan gruplar, ölçülen sonuç ve inceleme süresi. Metinde bunlardan biri yoksa tamamlanmış gibi varsaymayın. Yazarın yorumuyla tabloda gerçekten gösterilen şeyi ayrı tutun.

Bir okuma tablosu

Araştırma notunun beş sorusu
AlanSorulacak soru
TasarımGözlem mi, müdahale mi; karşılaştırma nasıl yapıldı?
ÖrneklemKimler dâhil edildi, kimler dışarıda kaldı?
Ölçümİddia edilen kavram gerçekten ölçüldü mü?
SonuçEtki hangi birimde ve hangi belirsizlikle verildi?
ŞeffaflıkPlan, veri, kod ve çıkar çatışmaları açıklanmış mı?

İstatistiksel eşik tek başına karar değildir

ASA'nın p-değeri açıklaması, istatistiksel anlamlılığın etki büyüklüğü veya bir sonucun bilimsel öneminin ölçüsü olmadığını vurgular. Bu nedenle yalnızca “anlamlı bulundu” ifadesini not etmekle yetinmeyin. Etkinin büyüklüğünü, ölçüm birimini ve çalışmanın sınırlarını da kaydedin.

Okuma notunu bitirirken

Üç ayrı cümle kurun: araştırmanın gösterdiği, sizin bundan çıkardığınız ve henüz bilmediğiniz. Başka bir topluma veya döneme genelleme yaptığınızda bu adımı açıkça işaretleyin. Bir çalışma hakkında temkinli olmak, onu yok saymakla aynı şey değildir.

Kaynaklar ve köken

Kaynak kontrolü / web sürümü: 14 Ekim 2026. Arşiv belgesinin özgün tarihi ayrı tutulur.